دیل و ادبیات

826 دفعه تیکلاندی

علی تبریزلی

1360

تهران

آتروپات

تورکجه

190

تورکلوک بیلیمی

تبريزلی على بو کيتابیندا دؤنمینین شرطلری باغلامیندا عمومیتله تورکلرین و تورک کولتورونون اوغرادیلدیغی دورومو بسله‌یین دینامیکلری و دییشگنلری دارتیشیر. او آچیق، سئچیک و کسکين بير بیچیمده اؤز الشدیری یاپماقدان دا قاچینماییر. تبريزلی اثرينه بو سؤزلرله باشلايار:


"گؤزل تورک ديليميزده ايندييه کيمی بئله بير يازی و کيتاب يازيلماييب و ندنسه ميليونلارجا فاتح و اسير تورکون قافاسيندان بو هويت و اردم اوچون هئچ بير دوشونجه گئچمه‌ييب و هله بوگون اولا بيلر کی بو کيتابی چوخ دا آلقيشلاماسينلار، چونکی بو کيتابدا اولان سؤزلر و موضوعلار نه سولدان آسيليدير، نه ده ساغدان، حالبوکی هله‌ليک بوگون تورک يا سولا وورغوندور، يا ساغا مفتون.


یوز ایللرجه، میلیونلارجا قویون کیمی دوغولوب، قویون کیمی یئییب و قویون کیمی قیغلاییب و سونرا قویون کیمی اؤلوب گئدنلریمیز و اونلارین یئرین دولدورانلاریمیز هر ایشه قیرپ قویوب، هر اويونا باش ووروب و تاريخ و جغرافيا اوخويوب و يازيب، هر جور اؤزگه ديللر اؤرگنيب و اؤرگديب، حاکم و محکوم اولوب، وارلي-وارسيز اولوب، دونيا ميلت‌لرين و ديللرينی تانيييب و هر جوره بوياغا بولاشيب، آنجاق اؤزون و ميلتين و کيم ايميش و کيمدير و کيم اولاجاق تانیما‌ييب و  هله‌ ده تانیماق ايسته‌مير.


بیر گون بهشت نعمت‌لرينه گؤره و حوری و قيلمان اوچون دين‌چی اولوب، و بیر باشقا گون دونيا مادی لذت‌لری و مقاملاری اوچون سولچولوق يولوندا جانیندان چالیشيب و گئچيب. آنجاق ميلی معنويتی اوچون، ميلی عزت نفسی و ميلی وجدان و شرفی اوچون ذره‌ده چالیشماييب‌دير. 


بو درکه توتدوقلاری يول‌لار و مرام‌لار کؤک‌سوز و ريشه‌سيز اولدوغونا گؤره، هئچه پوچا چيخيب و بوگون دونيا ميلت‌لری آراسيندا ال‌لرينده ميلی بير هويت و ميلی بير اردم سندی يوخ‌دور و دونیا اونلارا بیر چیگ مواد کیمی باخماقدادیر."