İran’da Türklerin ‘Edalet Teleb’ May 2006 Üsyanları

İslam Cumhuriyyeti Xeber Ajansı’na (IRNA’ya) aid İran Qezéti’nin 12 May 2006 tarixli yayınında, “Böceklerin Bizleri Böcekleşdirmemesi Üçün Ne Édek?” başlıqlı resimli güldürücü bir öykü yayınlandı. Bu resimli hikayede çizilen insan karaktéri, qarşısındaki böceye Farsca seslenir. Böcek ise ona Türkce cevab vérir ve hikaye, böceklerden qurtulma yollarının anladımıyla sürdürülür. İran’da milyonlarca Türk bu olayı bir “aşağılama” ve “dışlama” davranışı olaraq deyerlendirdi. Onlar öz étirazlarını bildirmek ve bu işin müsebbiblerinin qınanması ve cezalandırılması üçün -ağır bedellerine baxmayaraq- çéşitli kend ve şeherlerlerde qınama gösterileri gérçekleşdirdiler.
22 May, 22 Mayıs, İran, Türk, böcek, karikatura, karikatür, aşağılama, ayrımçılıq, ayrımcılık, üsyan, isyan, edalet, adalet

Türkçe (AZE)

İslam Cumhuriyyeti Xeber Ajansı’na (IRNA’ya) aid İran Qezéti’nin 12 May 2006 tarixli heftelik Cuma elavesinin uşaq ve yéniyétmelere özel seyfelerinde, “Böceklerin Bizleri Böcekleşdirmemesi Üçün Ne Édek?” başlıqlı resimli güldürücü bir öykü yayınlandı. Rivayetin başında yér alan ilk resimde bir oğlan uşağı öz ağlına göre böcek dilinde qarşısındakı böceye “soosoo soosking sisko sooski sooskung” diye soruşur (Farscada “susk” böcek anlamına geler). Böcek “nemene?” diye uşağa soruşur (İran’da Türkler arasında danışılan gündelik Türkcede “nemene?”, “ne?” anlamına geler). Uşaq böceyin danışdığı dilden anlamayır ve öykü béle davam édir [1]:


“… İsti yay günleri yaxınlaşır. Géne de böcekler etrafımızı saracaqlar. … Böcekler qorxulacaq héyvanlar déyiller. Ama mesele onların üzsüz olmalarıdır, insan onlarla ne éyleceyini bilebilmeyir. … Bunun üçün, size böcekler qarşısında böceklenmemeniz üçün bezi téknikler öyredmeliyim. … Mesele, böceklerin insan dilinden anlamamalarıdır. Böcek dilinin dilbilgisi çetin olduğuna göre, özlerinin yüzde sekseni öz dillerinde danışmaq yérine başka dillerde danışmağı tercih éderler. Böcekler öz dillerini özleri béle anlayabilmedikleri veziyetde, siz néce anlayacaqsınız?! Bu sebeble onlarla [sözlü] müzakire étme yolları çıxmaza uğrayar ve zorakılıq içeren dadlı yöndemler qaçınılmaz olar.”


Bélelikle böceklerden qurtulmanın birinci yöndemi –sözlü müzakire- aradan qaldırılar. Öykünün davamında, növbe “zorakılıq içeren dadlı yox étme yöndemleri”ne geler. Sözü édilen “zorakılıq içeren dadlı yox étme yöndemleri” qısaca bunlardır:


İkinci Yöndem: Böceklerin esas besin qaynağı insan dışqısı (necisi) olduğundan ötürü, onlar umumiyyetle tuvalét kanalizasiyonlarında yaşayar ve insan dışqısıyla (necasetiyle) beslenerler. Bir süreliyine dışqılama éhtiyacınızı tuvalétlerde déyil, bağçalarda ya da ağacların altında temin édin. Bélelikle, hem bağçalarınızdakı ağac ve çiçekleriniz daha yaxşı yétişer, hem de böceklerin besin qaynaqları kesiler ve aclıqdan ölerek “soyları tükener”.


Üçüncü Yöndem: Böcekler bizim mehsulumuzu [dışqımızı] yiyerler. Bezi héyvanlar da, misal üçün toyuq, qarğa, qurbağa ve kertenkeleler böcekleri yiyerler. Böceklerin soyunu tüketmek üçün bu héyvanlardan herhankı birini böceklerin yaşadığı tuvalétlerinizde tutabilirsiniz. İki ay sonra böceklerin “soyu tükenmiş” olacaqdır.


Dördüncü Yöndem: Böceklerin qorxulu yuxularına giren şéylerden biri, ayaqaltı başmağıdır. Milyonlarca il öncesinde “ilkel insanlar”, böceklerden qurtulmaq üçün bu silahı işledmişdirler. Böcekler ayaqaltı başmağının zerbesini aldıqdan sonra kürekler üstüne yıxılar ve qalxmağa çalışarlar. Bu durumda bir toyuq tüküyle onları qıdıqlayınız. Onlar qıdıqlanmağı séver ve gülmekden kéçinerler. Éle o anda, suları çıxacaq qeder, qafalarına berk bir zerbe yéndirin.


Beşinci Yöndem: Böceklerden qurtulmaq üçün böcek dermanları da işledilebiler. Bu dermanlar qaz ve maye biçiminde olmaq üzere iki çéşitdirler. Maye olanlarını tuvalét yoluna axıdabilersiniz. Sprey biçiminde olanları tuvalétinize püskürdünüz. Xemir biçiminde olanları ise yiyebilecekleri şekilde işlediniz.


Altıncı Yöndem: Ayaqaltı başmağı ya da böcek öldürücü dermanlarından faydalanacaq durumda déyilseniz, yaxa paça olub onlarla güleşmekden başqa çare yoxdur. Güleşme tékniklerinden istifade éderek onları yıxıb işlerine son vérebilersiniz. Bu yöndemden gözlenen sonucu alabilmedinizse teecüb étmeyin, çünkü son illerde güleş sportumuz gérilemiş ve böcekler bu sahede üstünlük qazanmışlar.


YéddinciYöndem: Böceklerin en güclüsünü [en sayğınını] tapıb herkesin önünde rüsvay édib aşağılayın. Misal üçün suyla dolu bir aftafa (maşrapa) vérin eline ve dörd ayağını da –tebi dörd ayaq, çünkü onlar dörd ayaqlıdırlar [“dörd ayaqlı” Farscada mecaz olaraq héyvan anlamında işleniler]- qaldırmasını emrédin. Sonra ibret olsun diye, obir böcekleri, onu izledmek üçün çağırın. Kimilerine göre bu yöndem, böceyin komplekse qapılmasına ve daha da sapqınlaşmasına yol açabileceyi üçün gözlenilmez neticeler vérebiler. En yaxşısı, işi uzadmadan ve herkesin rahatlaması üçün, éle işin başındayken ayaqaltı başmağını qafasına yéndirib işine son vérin.


Seggizinci Yöndem: Böcekler, buğları terlemeye başladı mi tézlikle évlenib bir sürü uşaq doğurarlar. Bu sebeble de sayıları süretle artır. Böceklerle mücadile étmenin yollarından biri de évlenme şertlerini onlar üçün çetinleşdirmekdir. Tuvalétlerde oturabilmeleri üçün rehni (dépozit) ve kira tutarını normalın beş qatına qatlarsanız, bu üstü-başı yırtıq yéniyétme böceklere kimse qızını heyatda vérmez. Ordu da yardım édib bunları esgerliye (serbazlığa) alsa yaman olar. Çünkü esgerlik süresini [İran’da iki yıl] bitirene qeder ölerler.


Doqquzuncu Yöndem: Tüm bu yöndemleri sınadıqdan sonra, yox étme girişimleriniz yéne başarısız qaldıysa, barışçıl bir biçimde bir arada yaşamaqdan başqa çareniz qalmamışdır. Ama üzlerini görmeye dayanabilmirseniz, onları bir plastik cerrahına gönderib bülbül ve qenare (kanarya) kimi görünmelerini sağlayabilersiniz.


Öyküde açıq ve séçik bir biçimde sergilenen Türk-qarşıdı münasibet ve éylem, İran’da on milyonlarca yérli Türkün qezebini (öfkesini) üzerine çekerek Türklerin yaşadığı bir çox şeher, qesebe ve kendlerde günlerce süren géniş qatılımlı qınama éylemlerinin gerçekleşmesine sebeb oldu. Téhran, Zencan, Tebriz, Urumiye, Erdebil, Eher, Hemedan, Keléyber, Muğan, Miyana, Marağa, Xoy, Salmas, Xiyav (Meshkin Shahr), Qoşaçay (Miyan-doab), Sulduz (Naghadeh) ve Merend (Marand) şeherlerinde gérçekleşen gösterilerde, güvenlik güçlerinin silahlı müdaxilesi sonucunda çox sayıda ölen ve yaralananlar oldu. Ardından, qınama éylemlerini kontrol altına alıb sonlandırma amacıyla minlerce Türk, güvenlik gücleri terefinden tutuqlanaraq hebsédildi, işkence gördü, işinden qovuldu, sürgünlere gönderildi ya da yurdundan qaçmaq mecburiyyetinde qaldı [2].


Bir hefte boyunca Türklerin yaşadığı şeher ve qesebelerde sürdürülen qınama éylemleri, İslami Şura Meclisi’ne de yansıdı. Türk kökenli milletvekillerinden Akber Alemî, Reza Rahmanî, Karim Shafei, Eshrat Shayegh vd. İslami Şura Meclisi’nde étdikleri çıxışlarda, qezétin ilgili yayınını berk bir dille qınadılar. Qonuyla ilgili olaraq Cumhurbaşqanlığı ve Kültür ve İslami İrşad Baxanlığı’nın sorumluluq daşıdıqları ve olayın inceleme altına alınması gerekdiyinin altını çızdılar [3].


İlk başda ilgili karikaturçu ve qezét yétkilileri Türklere qarşı aparılan bu aşağılayıcı éylemi, bir yanlış anlaşılma olaraq yorumladılar. Ama artan tepkiler sonucunda öykünün yayınlandığı tarixden doqquz gün sonra 21 May 2006’da qezét yetkilileri xalqdan üzr diledi ve karikaturçu Mana Neyestani’nin qezétdeki görévine son vérdiklerini açıqladılar.


Qınama tepkilerinin artdığı günlerde Metbuat İzleme Komisyonu yasal yétkisini icra éderek qezétin yayınını kéçici olaraq durdurar ve dosyanı (pervendeni) yarğıya (edliyeye) gönderer. Bununla birlikde dönemin Tebriz Başsavcısı Yoosef Firoozi, qezétin ilgili yayınından dolayı yétkili mehkemeye suç élanında bulunar. Altı il sonra Téhran’ın 76 nömreli ceza mehkemesi, ses çoxluğuyla kesin qarar vérerek qezétin Cuma özel yönedicilerini, “ölkedeki étnik varlıqları aşağılama, ictimaiyyeti rahatsız édici ve gérçeye ters yayın yapmaq”dan dolayı suçlu bular [4].


Qezétde yér alan aşağılayıcı öykünün yayınlanmasına qarşı vérilen géniş çaplı qınama tepkileri, İran’ın yanı sıra bölgenin ve dünyanın birnéçe ölkesinde metbuat orqanları terefinden yansıdıldı. Buna qarşın, söz qonusu olaylara ilişkin sessiz qalmağı tercih éden adlım xeber orqanlarının sayısı da az déyildi. Fars milliyyetçisi duruşlarıyla bilinen bezi yayın orqanları ise meseleni sapdıraraq göstericileri xarici ölkelere bağlı olan bölücü ve ayrışdırıcı kesimler olaraq gösterib damğalamağa çalışdı.


- - - - - - - - - - - 

Türkçe (TUR)

İran’da Türklerin ‘Adalet Talep’ Mayıs 2006 İsyanları

İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı’na (IRNA’ya) ait İran Gazetesi’nin 12 Mayıs 2006 tarihli haftalık Cuma ekinin çocuk ve yeniyetmelere özel sayfalarında, “Böceklerin Bizleri Böcekleştirmemesi İçin Ne Yapalım?” başlıklı çizimli güldürücü (comic strip) bir öykü yayınlandı. Anlatımın başında yer alan ilk çizimde bir oğlan çocuğu kendince böcek dilinde karşısındaki böceğe “soosoo soosking sisko sooski sooskung” diye soruyor (Farsçada “susk” böcek anlamına gelir). Böcek “nemene?” diye çocuğa soruyor (İran’da Türkler arasında konuşulan gündelik Türkçede “nemene”, “ne?” anlamına gelir). Çocuk böceğin konuştuğu dilden anlamıyor ve öykü şöyle devam ediyor [1]:


“… Sıcak yaz günleri yaklaşıyor. Giderek böcekler yine etrafımızı saracaklar. … Böcekler korkulacak hayvanlar değiller. Ama sorun onların yüzsüz olmalarıdır, insan onlarla ne yapacağını bilemiyor. … Bunun için, size böcekler karşısında böceklenmemeniz için bazı teknikler öğretmeliyim. … Sorun, böceklerin insan dilinden anlamamalarıdır. Böcek dilinin dilbilgisi çetin olduğundan, kendilerinin yüzde sekseni kendi dillerinde konuşmaktansa başka dillerde konuşmayı yeğlerler. Böcekler kendi dillerini kendileri bile anlayamadıkları durumda, siz nasıl anlayacaksınız?! Bu nedenle onlarla [sözlü] müzakere yolları çıkmaza uğrar ve şiddet içeren tatlı yöntemler kaçınılmaz olur.”


Böylece böceklerden kurtulmanın birinci yöntemi –sözlü müzakere- devre dışı bırakılır. Öykünün devamında, sıra “şiddet içeren tatlı yok etme yöntemleri”ne gelir. Söz konusu “şiddet içeren tatlı yok etme yöntemleri” kısaca şunlardır:


İkinci Yöntem: Böceklerin esas besin kaynağı insan dışkısı olduğundan ötürü, onlar genellikle tuvalet kanalizasyonlarında yaşar ve insan dışkısıyla beslenirler. Bir süreliğine dışkılama ihtiyacınızı tuvaletlerde değil, bahçelerde ya da ağaçların altında giderin. Böylece, hem bahçelerinizdeki ağaç ve çiçekleriniz daha iyi yetişir, hem de böceklerin besin kaynakları kesilir ve açlıktan ölerek “soyları tükenir”.


Üçüncü Yöntem: Böcekler bizim ürünümüzü [dışkımızı] yerler. Bazı hayvanlar da, örneğin tavuk, karga, kurbağa ve kertenkeleler böcekleri yerler. Böceklerin soyunu tüketmek için bu hayvanlardan herhangi birini böceklerin yaşadığı tuvaletlerinizde tutabilirsiniz. İki ay sonra böceklerin “soyu tükenmiş” olacaktır.


Dördüncü Yöntem: Böceklerin korkulu rüyalarına giren şeylerden biri terliktir. Milyonlarca yıl öncesinde “ilkel insanlar”, böceklerden kurtulmak için bu silahı kullanmışlardır. Böcekler terlik darbesi aldıktan sonra sırt üstü düşer ve kalkmaya çalışırlar. Bu durumda bir tavuk tüyü alıp onları gıdıklayınız. Onlar gıdıklanmaya bayılırlar. Bu sırada, suları çıkacak kadar, kafalarına sert bir darbe indirin.


Beşinci Yöntem: Böceklerden kurtulmak için böcek ilaçları da kullanılabilir. Bu ilaçlar gaz ve sıvı biçiminde olmak üzere iki çeşittirler. Sıvı olanlarını tuvalet yoluna akıtabilirsiniz. Sprey biçiminde olanları tuvaletinize püskürtünüz. Hamur biçiminde olanları ise yiyebilecekleri şekilde kullanınız.


Altıncı Yöntem: Terlik ya da böcek öldürücü ilaçları kullanacak durumda değilseniz, yaka paça olup onlarla güreşmekten başka çare yoktur. Güreşme tekniklerini kullanarak onları tuş yapıp işlerine son verebilirsiniz. Bu yöntemden beklenen sonucu alamadıysanız şaşırmayın, çünkü son yıllarda güreş sporumuz gerilemiş ve böcekler bu alanda üstünlük sağlamışlardır.


Yedinci Yöntem: Böceklerin en kabadayısını [en güçlüsünü, en saygınını] bulup herkesin önünde rezil edip aşağılayın. Örneğin suyla dolu bir maşrapa verin eline ve dört ayağını da –tabi dört ayak, çünkü onlar dört ayaklılar [“dört ayaklı” Farsçada mecaz olarak hayvan anlamında kullanılır]- kaldırmasını emredin. Sonra ibret olsun diye, diğer böcekleri, onu izletmek için çağırın. Kimilerine göre bu yöntem, böceğin komplekse kapılmasına ve daha da sapkınlaşmasına yol açabileceği için beklenmedik sonuçlara varabilir. En iyisi, işi uzatmadan ve herkesin rahatlaması için, işin ta başındayken terliği kafasına indirip işine son verin.


Sekizinci Yöntem: Böcekler, bıyıkları yeni terledi mi hemen evlenip bir sürü çocuk doğuruyorlar. Böylece sayıları hızla artıyor. Böceklerle mücadele etmenin yollarından biri de evlenme koşullarını onlar için çetinleştirmektir. Tuvaletlerde oturabilmeleri için depozit ve kira tutarını normalin beş katı yaparsanız, bu üstü-başı yırtık yeniyetme böceklere kimse kızını hayatta vermez. Ordu da yardım edip bunları askere alsa harika olur. Çünkü askerlik süresini [İran’da iki yıl] bitirene kadar ölürler.


Dokuzuncu Yöntem: Tüm bu yöntemleri denedikten sonra, yok etme girişimleriniz yine başarısız kaldıysa, barışçıl bir biçimde bir arada yaşamaktan başka çareniz kalmamıştır. Fakat yüzlerini görmeye dayamıyorsanız, onları bir plastik cerrahına gönderip bülbül ve kanarya gibi görünmelerini sağlayabilirsiniz.


Öyküde açık ve seçik bir biçimde sergilenen Türk-karşıtı tavır ve eylem, İran’da on milyonlarca yerli Türkün öfkesini üzerine çekerek Türklerin yaşadığı çoğu kent, kasaba ve köylerde günlerce süren geniş katılımlı kınama eylemlerinin gerçekleşmesine neden oldu. Tahran, Zencan, Tebriz, Urumiye, Erdebil, Eher, Hemedan, Keleyber, Muğan, Miyana, Marağa, Xoy, Salmas, Xiyav (Meshkin Shahr), Qoşaçay (Miyan-doab), Sulduz (Naghadeh) ve Merend (Marand) kentlerinde gerçekleşen gösterilerde, güvenlik güçlerinin silahlı müdahalesi sonucunda çok sayıda ölen ve yaralananlar oldu. Ardından, kınama eylemlerini denetim altına alıp sonlandırma amacıyla binlerce Türk, güvenlik güçleri tarafından tutuklanarak hapsedildi, işkence gördü, işinden kovuldu, sürgünlere gönderildi ya da yurtdışına kaçmak zorunda kaldı [2].


Bir hafta boyunca Türklerin yaşadığı kent ve kasabalarda sürdürülen kınama eylemleri, İslami Şura Meclisi’nde de yankı buldu. Türk kökenli milletvekillerinden Akber Alemî, Reza Rahmanî, Karim Shafei, Eshrat Shayegh vd. İslami Şura Meclisi’nde birer konuşma yaparak gazetenin ilgili yayınını sert bir dille kınadılar. Konuyla ilgili olarak Cumhurbaşkanlığı ve Kültür ve İslami İrşat Bakanlığı’nın sorumluluk taşıdıkları ve olayın inceleme altına alınması gerektiğinin altını çizdiler [3].


İlk başta ilgili karikatürcü ve gazete yetkilileri Türklere karşı yapılan bu aşağılayıcı eylemi, bir yanlış anlaşılma olarak yorumladılar. Fakat artan tepkiler sonucunda öykünün yayınlandığı tarihten dokuz gün sonra 21 Mayıs 2006’da gazete yetkilileri halktan özür diledi ve karikatürcü Mana Neyestani’nin gazetedeki görevine son verdiklerini açıkladılar.


Kınama tepkilerinin arttığı günlerde Basın İzleme Komisyonu yasal yetkisini kullanarak gazetenin yayınını geçici olarak durdurur ve dosyayı yargıya gönderir. Aynı zamanda dönemin Tebriz Başsavcısı Yoosef Firoozi, gazetenin ilgili yayınından dolayı yetkili mahkemeye suç duyurusunda bulunur. Altı yıl sonra Tahran’ın 76 numaralı ceza mahkemesi, oy çokluğuyla kesin karar vererek gazetenin Cuma özel yöneticilerini, “ülkedeki etnik varlıkları aşağılama, kamuoyunu rahatsız edici ve gerçeğe aykırı yayın yapmak”tan dolayı suçlu bulur [4].


Gazetede yer alan aşağılayıcı öykünün yayınlanmasına karşı verilen geniş çaplı kınama tepkileri, İran’ın yanı sıra bölgenin ve dünyanın birkaç ülkesinde basın ve yayın organları tarafından yansıtıldı. Buna karşın, söz konusu olaylara ilişkin sessiz kalmayı tercih eden ünlü haber organlarının sayısı da az değildi. Fars milliyetçisi duruşlarıyla bilinen kimi yayın organları ise meseleyi saptırarak göstericileri yurtdışına bağlı olan bölücü ve ayrıştırıcı kesimler olarak gösterip damgalamaya çalıştı.

 

Qaynaqca:

[1] İlgili öykünün qezétde yér alan seyfelerinin daranmış üzü, Bağlantı: http://photolog.rootooshbashi.com/axblog/IranNewsPaper_sosk_nanama.jpg (Erişim: 09.07.14).


[2] İlgili xeber bağlantıları:
http://www.achiq.org/olaylar4/xeber28.htm (Erişim: 07.07.14). http://www.savalansesi.com/2006_06_01_archive.html (Erişim: 07.07.14). http://www.radiofarda.com/content/article/281788.html (Erişim: 07.07.14). http://www.radiofarda.com/content/article/281353.html (Erişim: 07.07.14).


[3] İslami Şura Meclisi’nin Kitabxana, Muzéy ve Senedler Merkezi’ndeki ilgili tutanaq yazısı: http://www.ical.ir/index.php?option=com_mashrooh&view=session&id=3328&page=74527&Itemid=38 (Erişim: 08.07.14).


[4] Mehkeme qerarına ilişkin yayınlanmış xeberlerin, Bağlantıları: http://www.ahrabnews.com/vdcg.t93rak93ypr4a.html (Erişim: 11.07.14).
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2537348 (Erişim: 11.07.14).
http://hamshahrionline.ir/details/176822/Media/daily (Erişim: 11.07.14).
http://khabarfarsi.com/ext/2930473 (Erişim: 11.07.14).
http://khabarfarsi.com/ext/2933966 (Erişim: 11.07.14).

 

- - - - - - -
Aşağıda, olayla ilgili bezi –ağa bağlı- yayın orqanlarında yansıdılan xeber başlıqları ve ilgili bağlantıları vérilmekdedir:

Amérika Birleşik Dövletleri:

USA TODAY: Iran's president: U.S. will fail to provoke ethnic differences
http://usatoday30.usatoday.com/news/world/2006-05-24-iran-newspaper_x.htm


The New York Times: Iran Shuts Paper for Cartoon Mocking Minority
http://www.nytimes.com/2006/05/23/world/middleeast/23cnd-iran.html?_r=2&hp&ex=1148443200&en=f7e19adaf1be29da&ei=5094&partner=homepage&o&


The New York Times: Iran closes state paper over ethnic cartoon
http://www.nytimes.com/2006/05/23/world/africa/23iht-iran.html?_r=0


The Washington Post: Iran Accuses U.S. of Provoking Tension
http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/24/AR2006052400392_pf.html


The Washington Post: Iran Closes Newspaper Over Cartoon Furor
http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/23/AR2006052300416_pf.html


The Washington Times: Tehran Not Amused by Cartoon That Spurred Riots
http://www.washingtontimes.com/news/2006/may/24/20060524-123351-6737r/


The Seattlle Times: Paper issues apology over false Iran story
http://seattletimes.com/html/nationworld/2003017178_iran25.html


Associated Press: Tehran not amused by cartoon that spurred riots
https://groups.google.com/forum/#!topic/soc.culture.iranian/V-ZshyMrWA8


The New York Sun: Iran Closes Paper Over Cartoon Ridiculing Azeris
http://www.nysun.com/foreign/iran-closes-paper-over-cartoon-ridiculing-azeris/33307/


Herald Tribune: Iran detains staff, closes newspaper
http://www.heraldtribune.com/article/20060524/NEWS/605240377?tc=ar


CPJ: State paper closed, editor and cartoonist charged
https://cpj.org/2006/05/state-paper-closed-editor-and-cartoonist-charged.php

 

Azerbaycan:

Mediya Forum: Milli MəclisdəTəbrizHadisələri İləBağlı MəsələQaldırılıb
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523034552153&page=00&lang=az


Mediya Forum: İran Rejimi Azərbaycan Xalqına Güllə Atdı. Təbrizdə Etiraz Aksiyaları Qanlı Toqquşmalarla Nəticələnib
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523101036345&page=00&lang=az


Mediya Forum: Avrupadakı Azərbaycan Diyasporu Təbriz Hadisələri İlə Bağlı Beynəlxalq İctimaiyyətə Müraciətlər Göndərib
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060524111408865&page=00&lang=az


Mediya Forum: 22 May 2006. Təbriz
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523015244039&page=10&lang=az


Mediya Forum: Mayın 22-də Təbrizdə Keçirilən Aksiyadan Fotoşəkillər
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523114939216&page=10&lang=az

 

Birleşik Krallıq:

The Quardian: Riots prompt Iran to close major newspaper
http://www.theguardian.com/media/2006/may/23/pressandpublishing.iran


BBC: Iranian paper banned over carton
http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/5008420.stm

بی بی سی: 'دشمنان' عامل تحرکات قومی اخير مناطق ترک نشين ايران
http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2006/05/060528_v-khamen-ethnic-issues.shtml

 

Hidistan:

One India: Iran's Azeris march to condemn cartoon and riots
http://news.oneindia.in/2006/05/24/irans-azeris-march-to-condemn-cartoon-and-riots-1148484100.html#infinite-scroll-1

 

İran İslam Cumhuriyyeti:

 روزنامه اعتماد: تجمع هاي اعتراضي در تبريز، اروميه و تهران
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1082578


خبر گزاری ایلنا: هزاران نفر روز دوشنبه مقابل استانداری آذربایجان شرقی تجمع کردند
http://news.gooya.com/politics/archives/048228.php


تبریز نیوز:  تجمع هزاران تن از مردم تبریز در اعتراض به چاپ کاریکاتوری در روزنامه دولتی ایران به خشونت کشیده شد
http://news.gooya.com/politics/archives/048228.php


خبر گزاریايرنا: نماينده مردم تبريز: قضيه روزنامه "ايران" پايان يافته تلقي شود
http://news.gooya.com/politics/archives/048230.php


خبر نامه گویا:  اهانت به هويت و ارزش هاي فرهنگي اقوام ايراني محكوم است، بيانيه نهضت آزادی ايران
http://news.gooya.com/politics/archives/048201.php


خبر گزاری ایلنا:  در اعتراض به توهين يک روزنامه به آذري‌‏زبان‌‏ها؛ دانشجويان دانشگاه محقق اردبيلي تحصن كردند
http://news.gooya.com/politics/archives/048167.php


خبرگزاري ميراث‌فرهنگي:  دو نماينده مجلس در تذكر شفاهي به عملكرد روزنامه ايران در مورد چاپ مطلب توهين‌آميز به شهروندان آذري اعتراض كردند
http://news.gooya.com/politics/archives/048165.php


خبرگزاري كار ايران (ايلنا): اعتراض دانشجويان آذري‌‏زبان به كاريكاتور روزنامه ايران دانشگاه زنجان را به تعطيلي كشاند
http://news.gooya.com/politics/archives/048102.php


ايران امروز: تظاهرات خشونت‌آميز در تبريز
http://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/8554/


عصر ایران: مانا نيستاني و مهرداد قاسم‌‏فر در راه سومین دادگاه
http://www.asriran.com/fa/news/5423/%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%E2%80%8C%E2%80%8F%D9%81%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87


عصر ایران: سؤال اعلمي از وزير كشور و وزير دفاع
http://www.asriran.com/fa/news/9122/%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9

 

İran Réjimi Muxalifi Xaricdeki Bezi Yayın Orqanları:

پيام فدايی:  مصاحبه پيام فدايی با رفيق اشرف دهقانیدر مورد رويدادهای اخير آذربايجان و مساله ملی
http://www.ashrafdehghani.com/htm/Mosahebeh_Azabayejan2006.htm


راه کارگر:  تظاهرات ده­ها هزار نفری در تبریز!
http://archives.rahekargar.org/didgahha/200605/20060527-01-didgahha.htm


تبریز سسی: روزشمار وقایع خرداد ۸۵در زنجان
http://www.tebrizsesi.com/yeni/yazi/2899


آچیق: تحلیلی بر سیر حوادث اخیر آذربایجان
http://www.achiq.org/yazi/tebrizli%20y%20a.htm


آچیق:  موج دستگیریها در پی تظاهراتهای گسترده برای محکوم کردن چاپ کاریکاتور تحقیر آمیز علیه ترکها در روزنامه ایران
http://www.achiq.org/olaylar4/xeber28.htm


ساوالان سسی: اخبار مربوط به موج دستگیریها در پی تظاهراتهای گسترده برای محکوم کردن چاپ کاریکاتور تحقیر آمیز علیه ترکها در روزنامه ایران
http://www.savalansesi.com/2006_06_01_archive.html


آزربایجان سسی رادیوسو: آن روزها سولدوز، غيرتي به بزرگي آذربايجان بود
http://www.azerbaycan.se/Main/Qeyretli%20sulduz!.htm

 

İsrail:

The Jerusalem Post: Iran: US won't provoke ethnic unrest in Iran

http://www.jpost.com/International/Iran-US-wont-provoke-ethnic-unrest-in-Iran

 

Rusiya:

Pravda: Iran: one of states newspapers closed, two people detained, for anti-Azeri cartoon
http://english.pravda.ru/news/world/23-05-2006/80877-iran-0/#.U8b09fmSx8E

 

Türkiye:

Radikal: Hamamböcekli karikatür İranlı Azeri'yi isyan ettirdi
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=188220


Radikal: 'Hamamböceği'ne Azeri öfkesi dinmiyor
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=188348


Radikal: İran ve 'hamamböceği' tartışması
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=188858


Zaman: İran’ın karikatür krizi
http://www.zaman.com.tr/nevval-sevindi/iran-in-karikatur-krizi_289469.html


Sabah: İran ile Azeriler arasında karikatür krizi
http://arsiv.sabah.com.tr/2006/05/23/dun99.html


Haber7: Tahran´da karikatür krizi
http://www.haber7.com/dunya/haber/159989-tahranda-karikatur-krizi


USAK: İran’daki Karikatür Krizi ve Azerilerin Ayaklanması
http://www.usak.org.tr/kose_yazilari_det.php?id=1224&cat=448#.U8q0uvmSx8E

YORUMLAR (0)