İran’da Étnik Edaletsizlik: Umumi Bir Baxış

Meqalede, İran’da ferqli étnikler arasında sürdürülen ictimai-iqtisadi edaletsizlik olqusu incelenmekdedir. Elde édilen vérilerden çıxarılan neticeler, Fars ve Fars olmayan étnikler arasındaki edaletsizlik nisbetinin géderek artdığını göstermekdedir. Yayğın görüşlere baxmayaraq, İran’da çağcıllaşma projeleri qapsamında aparılan qalxınma ve senayéleşme sürecleri buyunca, ferqli étnikler arasında paylaşılan qaynaq ve zenginlik nisbetleri, davamlı Fars étniğinin léhinde bir artış göstermekdedir. Araşdırmada, çağdaş İran’da aparılan çağcıllaşma projeleri bağlamında, edaletsizlik olqusunun sebebleri irdelenmekdedir. Araşdırma daxilinde elde édilen tapıntılar; İran’da çağcıllaşma süreclerinin ilk merhelesinde aparılan, “siyasi idarenin merkezileşdirilmesi”, “Fars dili ve kültürünün başat qılınması” ve “merkeziyyetçi qalxınma ve senayéleşme planlamaları” kimi yapısal düzenlemeleri, étnikler arası edaletsizliyi tetikleyen esas sebebler olaraq göstermekdedir. Sonraki dönemlerde (1960-1970) merkeziyyetçi idarenin berkişdirilmesi ve şeherleşme eyilimli böyüme ve qalxınma siyasetleri sebebiyle mövcud edaletsizlik açığı (kesiri) daha da artmışdır. Bu dönemde, dövlet tekelinde (inhisarında) olan néftin satışından elde édilen gelirin artışı ve yérli üredime (istéhsala) nisbi olaraq daha az yatırım yatırılması, étnikler arası edaletsizlik açığının (kesrinin) artmasına sebeb olmuşdur.
İran, Étnik Edaletsizlik, Merkeziyyetçi İdare, Planlama

Meqale İngilisce yazılmışdır. Oxumaq üçün, lütfen aşağıdaki başlığı tıklayınız:

 

İran’da Etnik Eşitsizlik: Genel Bir Bakış

 

 

 

Türkçe (TR) - - - - - - -

İran’da Etnik Eşitsizlik: Genel Bir Bakış

Özet:
Makalede, İran’da farklı etnikler arasında sürdürülen toplumsal-ekonomik eşitsizlik olgusu incelenmektedir. Elde edilen verilerden çıkarılan sonuçlar, Fars ve Fars olmayan etnikler arasındaki eşitsizlik oranının giderek arttığını göstermektedir. Yaygın görüşlere karşın, İran’da çağcıllaşma projeleri kapsamında uygulanan kalkınma ve sanayileşme süreçleri buyunca, farklı etnikler arasında dağıtılan kaynak ve zenginlik oranları sürekli Fars etniğinin lehinde bir artış göstermektedir.

Araştırmada, çağdaş İran’da uygulanan çağcıllaşma projeleri bağlamında, eşitsizlik olgusunun nedenleri irdelenmektedir. Bulgular, İran’da çağcıllaşma süreçlerinin ilk aşamasında uygulanan; “siyasi yönetimin merkezileştirilmesi”, “Fars dili ve kültürünün başat kılınması” ve “merkeziyetçi kalkınma ve sanayileşme planlamaları” gibi yapısal düzenlemeleri, etnikler arası eşitsizliği tetikleyen esas nedenler olarak göstermektedir.

Sonraki dönemlerde (1960-1970) merkeziyetçi yönetimin pekiştirilmesi ve kentleşme eğilimli büyüme ve kalkınma politikaları nedeniyle mevcut eşitsizlik açığı daha da artmıştır. Bu dönemde, devlet tekelinde bulunan petrolün satışından elde edilen gelirin artışı ve yerel üretime göreli olarak düşük yatırım yatırılması, etnikler arası eşitsizlik açığının artmasına sebep olmuştur.

YORUMLAR (0)

BENZER QONULAR (4)

tümü ›