M. Riza Héyet, 04.04.2011 Azerbaycan Milli Hökümetinin Quruluşu ve Dil Politikası 1945 yılında Güney Azerbaycan'da kurulan ve 1946 yılına kadar hayatını sürdüren "Azerbaycan Milli Hükümeti" dönemi, özellikle dilsel ve sosyo-kültürel açıdan Güney Azerbaycan Türkleri için hayatî bir öneme sahiptir. 1925 yılında siyasî iktidar mücadelesinde yenilgiye uğrayan İran Türkleri, dil yasağını da beraberinde getiren ciddî bir Farslaştırma sürecine girmiş oldu. 15 yıldan uzun süren bu süreç, 1945 yılında başta Seyit Cafer Pişeverî olmak üzere, Azerbaycan politikacıları ve aydınlarının kurmuş olduğu "Azerbaycan Millî Hükümeti" ile geçici olarak son buldu. Yaklaşık bir il süren bu inişli yokuşlu dönemde, "Milli Hükümet"in asimilasyon politikalarının izlerini silmeye ve Güney Azerbaycan Türklüğüne yeni millî kimlik bilinci aşılamaya yönelik izlediği politika dikkat çekicidir. Azerbaycan Millî Hükümeti'nin Türk dili politikası, Türkçeye millî dil statüsü kazandırdı. Türkçe Azerbaycan'ın resmî dili oldu. Türkçenin işlevselliği; okulları, mahkemeleri ve tüm resmî organları kapsayacak şekilde genişlenirken, Azerbaycan'daki diğer azınlık dillerinin korunmasına ve öğretimine de olanak sağlandı. Onlarca Türkçe gazete ve dergi yayınlanmaya başladı. Bir yılın içinde yayınlanan Türkçe kitapların sayısı yüzü geçti. Türk dilinde tiyatro ve Azerbaycan müziği, Millî Hükümet tarafından resmen desteklendi. Azerbaycan şairler ve yazarlar cemiyeti kuruldu ve iki Azerbaycan arasındaki kültürel ilişkiler genişledi. Fakat 1946 yılında Azerbaycan Millî Hükümeti'nin yıkılması ve Azerbaycan'ın tekrar Pehlevî hakimiyetine tabi olması ile daha uzun süreyi kapsayan ikinci Farslaştırma süreci başlamış oldu. ayrıntılı ›
1

BAŞ YAZI

tümü ›
Artum DİNC, 05.11.2012

Herkes ve Her Kesim Üçün Bir Varolma Uzamının Olasılığı

Günümüzde insanlar doğulduqları andan étibaren, deўişik meselelerle dolu bir gerçeklik ortamına göz açmaqdadırlar. Bugün dünyanın birçox yérinde insanlar; deўişik kültürel, étnik, dini, sinfi ve cinsiyet mensubiyetleri ya da kimlikleri sebebiyle zorakılığa, basqıya ve ayrımçılığa meruz qalmaqdadırlar.

BELLEK

tümü ›

Çağın Axışında

Artum DİNC, 07.07.2014

İran’da Türklerin ‘Edalet Teleb’ May 2006 Üsyanları

İslam Cumhuriyyeti Xeber Ajansı’na (IRNA’ya) aid İran Qezéti’nin 12 May 2006 tarixli yayınında, “Böceklerin Bizleri Böcekleşdirmemesi Üçün Ne Édek?” başlıqlı resimli güldürücü bir öykü yayınlandı. Bu resimli hikayede çizilen insan karaktéri, qarşısındaki böceye Farsca seslenir. Böcek ise ona Türkce cevab vérir ve hikaye, böceklerden qurtulma yollarının anladımıyla sürdürülür. İran’da milyonlarca Türk bu olayı bir “aşağılama” ve “dışlama” davranışı olaraq deyerlendirdi. Onlar öz étirazlarını bildirmek ve bu işin müsebbiblerinin qınanması ve cezalandırılması üçün -ağır bedellerine baxmayaraq- çéşitli kend ve şeherlerlerde qınama gösterileri gérçekleşdirdiler.

Bülten

Artum DİNC, 11.02.2014

FARSÇI İRANÇILIQ: Çoxétnikli İran’da Farslaşdırma Siyasetleri

Bu sayıda, günümüz İran’ında Fars olmayan étniklere qarşı aparılan Farslaşdırma siyasetleri ile bağlı 14 xeber, 9 yorum ve çözümleme, 5 meqale ve 2 kitab tanıdılmaqdadır. SZ Xeber Toplusu’nun dili AZE ve TR olmaq üzere Türkce’nin iki lehcesinde hazırlanmışdır.

ÇÉVRİMİÇİ KİTABLIQ

tümü ›

SAAT ve HAVA DURUMU

Tebriz, İran

Durum, 0 °C

GÖRÜŞÜNÜZÜ BİLDİRİN

tümü ›

İndiki şertlerde İran'da Fars olmayan étniklerin geleceyi ile bağlı, aşağıdakı séçeneklerden hankısı daha olasılıqlı görünür? Birden çox séçenek séçilebiler.

Farslaşdırma siyasetleri başarılı olacaq, nüfusun/ ehalinin hamısı Farslaşacaqdır.
Farslaşdırma siyasetleri başarısız olacaq, étniklerin kültürel haqları yasal/ qanuni qoruma altına alınacaqdır.
Étnik yapılara göre, fédéral idari birimler oluşacaqdır.
Étnik yapılara göre, bağımsız/ müsteqil dövletler oluşacaqdır.

ENLER LİSTESİ

En Çox Tıklananlar

En Çox Beyenilenler

En Çox Yorumlananlar