وار اولان هر شئی بیلگی‌دیر. اوبیری جانلیلار یاشاملارینا یئته‌جک قَدَر بیلگیلرله دونیایا گَلرلر. اینسان ایسه بیلگیسیز دوغولار. بیلگیلَنمک اوچون یالنیزجا بیلمه ایمکانلاری واردیر. بو یولدا احتیاجی اولان بیلگینی اؤزو یاراتماق، اؤزو قورماق، اؤز یاپدیغینا گؤره یاشاماق، اؤزونو کونترول ائتمک و بیلگیلرینی اؤزو گلیشدیرمک مجبوریتینده‌دیر. اینسان نه‌قَدَر بیلَرسه، او قَدَر و او دوٚزَیده یاشایاجاقدیر. ایلک باخیشدا اولومسوز کیمی گؤرونَن بو اینسانلیق دورومو اخلاقین، دؤولتین، بیلیمین، هوٚنَرین، دینین یاپیجی-یارادیجی یاشامانین، آزادلیغین، مسئولیت‌ین، اؤزونو آشمانین، قیساجا اینسانجا اولان هر شئی‌ین دایاناغی و اساسی‌دیر. اینسانین وارلیق یاپیسی بو اساس اوٚزَرینه قورولوبدور. اینسانین صاحیب اولدوغو یاشاما مسئله‌سینه جواب، گئنه ده بو اساس اوٚزَرینه حاضیرلانار. اینسان مسئله‌لَشدیردیگی هر شئیی بیلمک استه‌یه‌ر: ائوره‌نی (هستی‌نی)، دوغانی (طبیعتی)، یاشاماغی، اؤزونو و حتا آختاردیغی بیلگینین یاپیسینی (ساختارینی)، قیساجا هر شئیی. باشلانقیجدا سوال‌لار و بو سوال‌لارا تاپیلمیش جوابلار واردیر. آنلادیلاراق اینتیقال ائدَن، یایغینلاشان جوابلار، زامان ایچینده قایناشیب توپارلاندیلار و اینسان بوٚتوٚنه داییر بیر دونیا تاساریمینا (طرح‌ینه) اولاشدی (اَل تاپدی). بو، اینسانین ایلک قوشادیجی (احاطه ائدیجی) قورغوسو اولان میتولوژی ایدی. اینسان اورادا بیر چوخ سوال‌ینا جواب تاپدی، بو جوابلارین حقیقت اولدوغونا ایناندی و او اینانج ایله یاشایارکَن، میتوسلار دا یاشادیلدی.

اؤته یاندان بیر چوخ یئرده آراشدیرمالار و بیلگیلنمه‌لر سوٚروٚردوٚ. اوٚست اوٚسته قالانان یئنی بیلگیلرله، میلئتوس شهرینده یئنید‌ه‌ن بوٚتوٚنجوٚل بیر ائوره‌ن تاساریمینین (طرحی‌نین) ایلک آتدیملاری آتیلدی. فلسفه بئله باشلادی. سانیلدی کی فلسفه باشلاینجا میتوسلار بیتدی. اویسا میتوسلار سوٚروٚردوٚ؛ میتوسلار میتوسو یاشادان اینانجلا، اونلارا باغلانیب یاشایانلارلا سوٚروٚردوٚ. اینسانین بیرده‌ن چوخ آغلی (عقلی) یوخ: بیر تک آغلی وار. اینسان اونونلا میتوسو دا یاراتدی، فلسفه ده یاپیر، بیلیم ده. ائله ایسه، آیریلیق (فرقلی‌لیک) هارادادیر؟ میتوسدان فلسفه‌یه گئچرکَن نه دَیشدی؟ میتوسدان فلسفه‌یه نئجه گئچیلدی؟ اینسانین ان بؤیوک ماجراسی بیلگی‌دیر. بیلگی ماجراسی، ایلک بؤیوک دوْروغونا (اوْفقونا) میتوسلاردا اریشدی، سونرا بؤیوک دوْروقلار فلسفه‌ده اورتایا چیخماغا باشلادی. اگر آغیل (عقل) تکسه، بوٚتون بونلار نئجه اولدو؟

میتولوژینی قوران آغیل ایله پوزیتیو (مثبت) بئیینلی اینسانلارین آغلی آراسیندا ایشله‌ییش باخیمیندان چوخ بؤیوک بیر آیریلیق (فرق) یوخدور. میتوسلارین اساس یاپیسینی (ساختارینی) اولوشدوران دوٚشونمه بیچیمی ایله او دؤنه‌ملرده فلسفه‌نی باشلادان، گه‌لیشدیره‌ن دوٚشونمه بیچیمینین و رونئسانس ایله باشلاییب گوٚنوموزه ده‌ک گه‌لیشیب گه‌لن بیلیملرین چاتیسینی اولوشدوران دوٚشونمه بیچیمی آراسیندا دا چوخ برک بیر آیریلیق (فرق) یوخدور. میتوس، فلسفه، بیلیم آراسینداکی بو قوشودلوقلار (موازی‌لیک‌لر) و ائتکیله‌شیملره (تامل‌لره) ایلک راستلادیغیمیز یئر، آنتیک جاغ اژه مدنیتی‌دیر.