محمد رضا هیئت, 04.04.2011 آذربایجان میللی حکومتی‌نین قورولوشو و دیل پولیتیکاسی 1945 ایلینده گونئی آذربایجاندا قورولان و 1946 ایلینه قدر حیاتینی سوردورن "آذربایجان میلّی حکومتی" دؤنمی، اؤزللیکله دیلسل و سوسیو-کولتورل آچیدان گونئی آذربایجان تورکلری‌ اوچون حیاتی بیر اؤنمه صاحیبدیر. 1925 ایلینده سیاسی اقتدار مجادله‌سینده یئنیلگییه اوغرایان ایران تورکلری، دیل یاساغینی دا برابرینده گتیرن جیدّی بیر فارسلاشدیریلما سورجینه گیرمیش اولدو. 15 ایلدن اوزون سورن بو سورچ، 1945 ایلینده باشدا سید جعفر پیشه‌وری اولماق اوزره، آذربایجان پولیتیکاچیلاری و آیدینلاری‌نین قورموش اولدوغو "آذربایجان میلّی حکومتی" ایله گئچیجی اولاراق سون بولدو. یاخلاشیق بیر ایل سورن بو ائنیشلی‌– یوخوشلو دؤنمده، "میلّی حکومت"ین آسیمیلاسیون پولیتیکالاری‌نین ایزلرینی سیلمگه و گونئی‌آذربایجان تورکلویونه یئنی میلّی کیملیک بیلینجی آشیلاماغا یؤنه‌لیک ایزله‌دیگی پولیتیکا دقت چیکیجی‌دیر. آذربایجان میلّی حکومتی‌نین تورک دیلی پولیتیکاسی، تورکجه‌یه میلّی دیل ایستاتوسو قازاندیردی. تورکجه، آذربایجانین رسمی دیلی اولدو. تورکجه‌نین ایشله‌وسللیگی؛ مکتبلری، محکمه‌لری و بوتون رسمی اورقانلاری قاپسایاجاق شکیلده آرتیریلیرکن، آذربایجانداکی دیگر آزینلیق دیللری‌نین قورونماسینا و اؤیرتیمینه ده اولاناق ساغلاندی. اونلارجا تورکجه قزئت و درگی یایینلانماغا باشلادی. بیر ایلین ایچینده یایینلانان تورکجه کیتابلارین ساییسی یوزو گئچدی. تورک دیلینده تئاتر اویونلاری و آذربایجان موسیقیسی، میلّی حکومت طرفیندن رسما دستکلندی. آذربایجان شاعیرلر و یازارلار جمعیتی قورولدو و ایکی آذربایجان آراسینداکی کولتورل ایلیشکیلر گئنیشله‌دی. آنجاق 1946 ایلینده "آذربایجان میلّی حکومتی"نین ییخیلماسی و آذربایجانین تکرار پهلوی حاکمیتینه تابع اولماسی ایله داها اوزون بیر سوره‌نی قاپسایان ایکینجی فارسلاشدیرما سورجی باشلامیش اولدو. آیرینتیلی ›

باش یازی

تومو ›
آرتوم دینج, 05.11.2012

هرکس و هر کسیم اوچون بیر وارولما اوزامینین اولاسیلیغی

گونوموزده اینسانلار دوغولدوقلاری آندان اعتبارن، دگیشیک مسئله‌لرله دولو بیر گرچکلیک اورتامینا گؤزلرینی آچماقدا‌دیرلار. بوگون دونیانین بیرچوخ یئرینده اینسانلار؛ دگیشیک کولتورل، قومی، دینی، طبقاتی و جینسیت منسوبیتلری یا دا کیملیکلری سببیله زوراکیلیغا، باسقییا و آیریمچیلیغا معروض قالماقدا‌دیرلار.

حافیظه

تومو ›

چاغین آخیشیندا

آرتوم دینج, 07.07.2014

ایراندا تورکلرین 'عدالت طلب' خرداد ١٣٨٥ عصیانلاری

ایسلام جومهوریتی خبر آژانسی‌نا (ایرنایا) عایید ایران قزئتی‌نین 22 اردیبهشت 1385 تاریخلی یایینیندا، «بؤجکلرین بیزلری بؤجکلشدیرمه‌مه‌سی اوچون نه ائدک؟» باشلیقلی رسیم‌لی گۆلدۆرۆجو بیر اؤیکو یایینلاندی. بو رسیملی حکایه‌ده جیزیلان اینسان کاراکتئری، قارشیسینداکی بؤجه‌یه فارسجا سسله‌نیر. بؤجک ایسه اونا تورکجه جواب وئریر و حکایه، بؤجکلردن قورتولما یوللارینین انلادیمی ایله سوردورولور. ایراندا میلیونلارجا تورک بو اولایی بیر "آشاغیلاما" و "دیشلاما" (ترد ائتمه) داورانیشی اولاراق دگرلندیردی. اونلار اؤز اعتراض‌لارینی بیلدیرمک و بو ایشین مسببلرینین قینانماسی و جزالاندیریلماسی اوچون چئشیدلی کند و شهرلرده -آغیر هزینه‌سینه باخمایاراق- قیناما گؤستریلری گئرچک‌لشدیردیلر.

بولتن / مجموعه

آرتوم دینج, 11.02.2014

ایرانگرایی فارسگرا: سیاستهای فارسی‌سازی در ایران چند قومی

در این شماره ١٤ خبر، ٩ تحلیل و تفسیر، ٥ مقاله و ٢ کتاب در رابطه با سیاستهای فارسی‌سازی در ایران امروز معرفی میگردد.

چئوریم‌ایچی کیتابلیق

تومو ›

گؤروشونوزو بیلدیرین

تومو ›

ایندیکی شرطلرده ایراندا فارس اولمایان قوملارین گلجَگی ایله باغلی، آشاغیداکی سئچنکلردن هانکیسی داها مومکون گؤرونور؟ بیردن چوخ سئچنک سئچیله‌بیلر.

فارسلاشدیرما سیاستلری باشاریلی اولاجاق، نفوسون/ جمعیتین هامیسی فارسلاشاجاقدیر.
فارسلاشدیرما سیاستلری باشاریسیز اولاجاق، قوملارین کولتوره‌ل/ فرهنگی حاقلاری قانونی قوروما آلتینا آلیناجاقدیر.
قومی یاپیلارا/ ساختارلارا گؤره، فئدئرال ایداری بیریملر/ واحدلر اولوشاجاقدیر.
قومی یاپیلارا/ ساختارلارا گؤره، باغیمسیز/ مستقل دولتلر اولوشاجاقدیر.

سورغولاما زامانی اَنلر لیسته‌سی

ان چوخ تیکلانانلار

ان چوخ بَیه‌نیلنلر

ان چوخ یوروملانانلار