Doğan GÖÇMEN Qonaq Yazar - Sorğulama Zamanı Düşünce Topluluğu

Doğan GÖÇMEN, 21.05.2016 İnsan Nedir? Özgürlük Belirlenebilir mi?

İnsan nedir? Özgürlük belirlenebilir mi veya tanımlanabilir mi? Daha dramatik bir şekilde ifade edecek olursak: özgürlük bilinebilir mi? İnsanlık tarihinin ürettiği ve birine verilen yanıtın diğerine verilecek yanıtı doğrudan belirlediği başka bir soru çifti var mı acaba? İnsanı tanımladığımız zaman neredeyse doğrudan özgürlüğü ve özgürlüğü tanımladığımız zaman da neredeyse doğrudan insanı da beraber tanımlarız. İnsan nedir, neden vardır? İnsanın varlığının amacı önceden belirlenmiş midir yoksa insanın varlığına kendisinin karar vermesi gerekir? Eğer insanın varlığının anlamı önceden belirlenmiş ise, bunu nasıl bileceğiz, bunu bilebilmek için nereye bakacağız? Yok, eğer insanın varlığına anlamı yine insanın kendisi veriyorsa, insan bunu neye göre belirleyecektir? Bu karar bireysel bir kara mıdır, yoksa toplumsal bir karar mıdır? Belki de hem toplumsal hem de bireysel bir karadır.

Özgürlük nedir? Hak ve sorumluluk bağlamında düşünürsek, özgürlük sadece haklara sahip olmak anlamına mı gelir? Özgürlük kavramı zorunlu olarak sorumluluk ve ödev kavramını içermez mi? Böyle olunca, eş deyişle, özgürlük kavramı yükümlülük kavramını içerecek şekilde düşünülürse, bu özgürlük kavramının özüne aykırı bir girişim olmaz mı? Nedir o halde özgürlük? Neredeyse herkesin gözü kapalı onayladığı "herkesin istediğini yapması" özgürlük müdür örneğin? Diğer taraftan yaşadım diyebilmenin olmazsa olmaz ilkesi olan "insanın kendini gerçekleştirmesi" ne anlama gelmektedir?

ayrıntılı ›

Doğan GÖÇMEN, 17.05.2014 Yaşamın Anlamı Var Mı? Mutluluk Nedir? Yaşamın anlamını sorgulamak, insanı neredeyse doğrudan varlığın anlamını sorgulamaya ve ta felsefenin başına, yani felsefi aklın sıfır noktasına götürür. Bu konuda hemen her şey, Thales’in “her şeyin ilk temeli nedir?” sorusuyla başlar ve 2 yüz küsur yıl sonra Aristoteles’in devasa ansiklopedik eserinde en üst noktasına ulaşır. Her şeyin temelini sorgulayan soru, her şeylerin kökenini araştırır. Varlığı var eden, varlığa bütünlük ve anlam kazandıran nedir? Varlığı hareketli ve canlı ya da dinamik kılan nedir? Varlığın kökenini araştırmak, kaçınılmaz olarak varlığın bir amacının, var olan her şeyin yöneldiği ortak bir noktanın olup olmadığını araştırmayı da gerektirir. Bir bütün olarak varlığın ve teker teker var olanların yöneldiği ortak bir hedef var mıdır? Varlığın gidişini ve yönünü araştıran bu soru, varlığın halini ve anlamını sorgular. Nedir varlığın anlamı? Varlığın bir anlamı var mıdır? Bütün bu sorular, Hippolitos’un aktardığı, Thales’in “evrenin kökeni ve nihai hedefi sudur” belirlemesinde saklıdır. O halde, varlığın kökeni, amacı ve anlamı nedir? Diğer taraftan; var olanlar arasında durumlarına, hallerine ve biçimlerine göre bir hiyerarşi var mıdır? Eğer bir hiyerarşi var ise –ki öyle gözükmektedir, bunu nasıl kavramak gerekir ve varlığı oluşturan bütün varlıkların arasında insanın yeri nedir? İnsana diğer varlıklar arasında özgünlük kazandıran özelliği ya da özellikleri ne(ler)dir? Canlı bir varlık olarak insanın yaşamının anlamı var mıdır? Nedir yaşamın anlamı? İnsanın yaşamının anlamını sorgulamak, kaçınılmaz olarak mutluluğun ne olduğu sorusunu araştırmaya götürür. Zira insan, sadece basit bir şekilde yaşamak istemez; insan, aynı zamanda iyi yaşamak ve mutlu olmak ister. Peki, iyi yaşamanın bir kıstası var mıdır; mutluluk nedir? Eğer insanın varlığına anlam kazandırmak için, diğer birçok canlıda olduğu gibi varlığını biyolojik bir varlık olarak sürdürmesi tek başına yetmiyorsa; tersine eğer bunun için aynı zamanda kaçınılmaz olarak entelektüel ve ahlaklı yaşamın gerekleri ve anlamı üzerine düşünmek zorunda kalıyorsak; bu durumda bilinçli yaşamak ve yaşarken ahlaklı olmak ne demektir? Burada ortaya atılan sorulara, felsefenin bugün verebileceği olası yanıtların neler olabileceği üzerine yukarıda önerilen başlık altında yapılmak istenen sunum çerçevesinde düşünülecektir. ayrıntılı ›

izle
dinle
gör